Chuyên ngành Đào tạo
[22/11/2015]

Sự huy hoàng của "kỷ nguyên kháng sinh" bắt đầu khi Alexander Fleming phát kiến penicillin vào năm 1928 và bào chế thành thuốc vào năm 1943.

Ngày 19-11-2015, tờ báo Telegraph tuyên bố Kỷ nguyên này đã kết thúc: "Today is the day the antibiotics are ended ". Trong tuần này, các nhà khoa học Anh đã công bố tìm ra vi khuẩn mới đề kháng với loại kháng sinh cuối cùng của chúng ta là polymyxins - loại kháng sinh chúng ta hy vọng còn xài được khi những kháng sinh khác mất hiệu quả.(1)

 

Quay lại không lâu trước đó, ngày 16-11-2015, "Tuần lễ truyền thông về phòng, chống kháng thuốc" được phát động bởi WHO nhằm kêu gọi các nước, tổ chức, cá nhân thực hiện: “Không hành động hôm nay, ngày mai không thuốc chữa”.

 Thật ra kết luận của tờ Telegraph mang tính chất cảnh báo nhiều hơn là thông báo. Cuộc chiến giữa thuốc kháng sinh và vi khuẩn vẫn chưa đến hồi kết. Nhưng sự cân bằng đã biến mất, vi khuẩn đã chiếm ưu thế quá lớn. Cụ thể hãy xem ví dụ sau: E. Coli chỉ cần 20 phút là có thể tạo ra một chủng mới, trong khi các công ty dược cần ít nhất là 10 năm để phát triển một loại thuốc kháng sinh mới.

Hiện tại, thế giới vẫn chưa thoát ra được vòng lẩn quẩn: kháng sinh – kháng thuốc – kháng sinh mới – kháng thuốc mới. Chưa có loại thuốc kháng sinh nào mà vi khuẩn không thể kháng lại. Nhưng hãy xem thống kê nhỏ sau: (2)

Thuốc kháng sinh

Năm phát hiện

Năm kháng thuốc

Penicillin

1943

1945

Vancomycin

1972

1988

Imipenem

1985

1998

Daptomycin

2003

2004

Tuy vậy, trước tình hình này, một số người lạc quan thẩm chí vẫn hy vọng là vòng lẩn quẩn này sẽ khép kín vào ngày đẹp trời nào đó. Sẽ chẳng có ngày đó xảy ra vì với cách sử dụng thuốc kháng sinh như hiện nay thì trong khoảng thập kỷ tới chúng ta sẽ trở lại thời kỳ tiền kháng sinh. Điều này có ý nghĩa gì? Đại khái là bạn sẽ chết dễ dàng hơn vì bị nhiễm trùng khi bị một vết thương nhỏ ví dụ như mèo quào, chó cắn,... Đương nhiên, phẫu thuật cũng bị hạn chế theo dù là tiểu phẫu.

Liệu chúng ta còn ngăn chặn được ngày tàn của kỉ nguyên kháng sinh?

Câu trả lời là có. Nhưng đúng hơn là còn khả năng rất rất nhỏ để ngăn chặn.

Ví dụ như ở nước ta, hầu hết các cơ sở khám, chữa bệnh đang phải đối mặt với tốc độ lan rộng các vi khuẩn kháng với nhiều loại kháng sinh. Việc mua thuốc kháng sinh dễ như mua kẹo! Bạn bị viêm họng hoặc một vết thương đang làm mủ? Cứ việc chạy ra tiệm thuốc tây khai triệu chứng. Ngay lập tức những người bán thuốc - mà đa phần chỉ học qua lớp Dược sơ cấp, hoặc trung cấp, thậm chí có người mới chỉ học lớp "nhân viên nhà thuốc" trong 6 tháng, sẵn sàng cắt liều ngay cho bạn một mớ kháng sinh kèm theo lời dặn "sáng uống viên xanh, chiều uống viên đỏ" mà không cần để ý đến bệnh viêm họng hay vết thương nhiễm trùng làm mủ ấy gây ra bởi loại vi khuẩn nào, và nó nhạy với kháng sinh nào! Vì thế mà WHO xếp Việt Nam vào danh sách các nước có tỷ lệ kháng thuốc kháng sinh cao nhất thế giới.

Số lượng thuốc kháng sinh cải tiến được cho phép sử dụng ngày càng hẹp dần

Trước tình hình này, CDDEP (The Center for Disease Dynamics, Economics & Policy) và dự án Hợp Tác Toàn Cầu Về Đề Kháng Kháng Sinh (The Global Antibiotic Resistance Partnership) đã cùng đưa ra báo cáo  mới – Tình hình kháng sinh toàn thế giới 2015, về tình trạng sử dụng kháng sinh và đề kháng kháng sinh ở người và vật nuôi. Theo CDDEP, tình trạng đề kháng kháng sinh toàn cầu đang ở mức báo động và giải pháp lâu dài duy nhất là hạn chế việc sử dụng quá mức hoặc sử dụng kháng sinh không đúng cách. (3)

Báo NBC News thì thông báo cho người dân bằng việc diễn giải theo một cách khác: “Bạn không cần chụp MRI khi đau lưng dưới. Bạn không cần kháng sinh khi bị viêm xoang. Và bạn cũng không cần tầm soát loãng xương nếu bạn dưới 65 tuổi.”

Tài liệu tham khảo:

(1) http://www.telegraph.co.uk/technology/news/12005647/Antibiotics-are-dead-its-time-to-find-another-cure.html

(2) http://namud.vn/2015/08/se-ra-sao-neu-mot-ngay-the-gioi-khong-con-khang-sinh/

(3) http://www.medscape.com/viewarticle/851233

 

DS. Trần Ngọc Nghĩa

Các tin khác

Bản in  

Gửi bạn bè  Lên đầu trang     Trở về
 

Ngành Dược

Ngành Nha

Ngành Điều dưỡng

Địa điểm

Các Thể loại tin tức khác
 
ĐĂNG NHẬP NHANH
  Liên Kết
Website đào tạo