Chuyên ngành Đào tạo
[30/10/2015]

           Thông tin thịt đỏ gây tăng nguy cơ ung thư hiện đang được lan truyền nhanh chóng trên các phương tiện thông tin đại chúng và thu hút sự quan tâm của người dân. Đặc biệt là khi thông tin này khởi nguồn từ một cơ quan quốc tế có uy tín như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Nếu tìm kiếm từ khóa "Thịt đỏ và ung thư" bằng công cụ tìm kiếm là google.com.vn sẽ cho 655,000 kết quả trong 0.43 giây. Dễ dàng thấy trong những kết quả này có những địa chỉ khá uy tín (khoahoctv.com, dantri.com.vn, nld.com.vn, ...) và phổ biến trong cộng đồng (kenh14.vn, vov.vn, ...). Vậy chúng ta nên tiếp cận thông tin này như thế nào?

           Một cách tóm tắt là WHO tuyên bố rằng các loại thịt đỏ (Red meat) và thịt chế biến sẵn (Processed meat) như thịt muối, thịt hun khói, nem chua, xúc xích,... có khả năng gây ung thư trực tràng (*).  Đây là kết quả nghiên cứu của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư quốc tế (IARC) -thuộc WHO đăng trên tạp chí The Lancet Oncology ngày 26.10.2015.

            Tin tức này quả thật dễ làm cho chúng ta hoang mang. Nhất là khi báo chí Việt Nam truyền tải thông tin này tới người dân lại càng có phần khó hiểu hơn. Trong phạm vi bài viết này, tác giả xin trình bày một cách hiểu khác về những thông tin của WHO.

            Theo kết quả này, nếu mỗi ngày ăn 50g thịt chế biến sẵn (khoảng 2 lát thịt xông khói) sẽ tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư trực tràng 18%. Kết quả gần tương tự cho việc dùng 100g thịt đỏ chưa qua chế biến mỗi ngày. Vấn đề đầu tiên là ở đây: Không ai ăn mỗi ngày 50g thịt chế biến sẵn đến suốt đời. Người Việt chúng ta lại càng ít ăn thịt chế biến sẵn như bên Tây (có khi nói Bacon ra cũng chẳng ai biết là gì). Bên cạnh đó là việc nghiên cứu này không phân biệt giữa việc ăn thịt chế biến sẵn đơn lẻ và ăn thịt chế biến sẵn cùng rau cải, rượu bia,.... Mà như chúng ta đã biết rằng sự tương tác giữa thịt chế biến và các thực phẩm khác là điều chưa ai biết rõ hoàn toàn. 

Vấn đề cuối cùng cần hiểu là con số tăng nguy cơ 18% này có nghĩa gì? Chúng ta hầu hết hiểu lầm ở con số này. Lấy ví dụ:

- Nếu bệnh A có nguy cơ mắc là 10%, vì uống bia mà tăng nguy cơ mắc phải lên 18% thành 11,8%.

- Nếu bệnh B có nguy cơ mắc là 60%, vì uống bia mà tăng nguy cơ mắc phải lên 18% thành 70,8%.

Trường hợp A chênh lệch là 1,8%, còn trường hợp B là 10,8%. Dễ thấy nếu nguy cơ ban đầu càng cao thì tỷ lệ 18% này mới càng đáng sợ. 

Thực tế, theo nghiên cứu dịch tễ học trên đối tượng người da trắng thì nguy cơ mắc bệnh ung thư trực tràng trong cuộc đời là khoảng 5% (**). Do đó, ăn 50g thịt chế biến suốt đời trong mỗi ngày sẽ tăng nguy cơ lên 5.9%, tức chỉ tăng 0.9% mà thôi.

           Nói cách khác, nếu theo dõi một nhóm 152 người không ăn thịt chế biến sẵn thì sẽ có 8 người bị ung thư trực tràng; nhưng nếu theo dõi một nhóm khác cũng 152 người và tất cả đều ăn 50g thịt chế biến sẵn mỗi ngày suốt đời, thì sẽ có 9 người bị ung thư trực tràng. Hai nhóm này chỉ khác nhau ... đúng 1 ca ung thư. Lí giải trên cho thấy cái con số 18% tưởng là cao, nhưng thật ra là rất thấp đến mức không cần quan tâm.

           Nói chung, kết quả nghiên cứu này không có nghĩa là chúng ta phải chuyển qua nhậu bia với sà lách. Nhìn ở mặt tích cực, phát hiện này giúp chính quyền có cơ sở để định hướng cho sự cân bằng giữa lợi ích và nguy cơ của thịt đỏ hay thịt chế biến sẵn, từ đó khuyến cáo cho người dân cách dùng tốt nhất.

           Hiện tại, chưa ai khẳng định có mối quan hệ nhân quả giữa việc ăn thịt chế biến sẵn, thịt đỏ với bệnh ung thư trực tràng. Và WHO chỉ nên nói có sự liên quan giữa  ăn thịt chế biến sẵn, thịt đỏ và nguy cơ ung thư trực tràng. Là "nguy cơ ung thư" chứ không phải là ung thư. Do đó, chúng ta không cần quá lo lắng trước thông tin này, nên giữ chế độ ăn uống đủ dinh dưỡng, cân bằng và nhiều rau quả là tốt nhất.

 

 Tài liệu tham khảo:

(*) https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2015/pdfs/pr240_E.pdf

(**) http://www.cancer.org/…/de…/colorectal-cancer-key-statistics

DS. Trần Ngọc Nghĩa

Các tin khác

Bản in  

Gửi bạn bè  Lên đầu trang     Trở về
 

Ngành Dược

Ngành Nha

Ngành Điều dưỡng

Địa điểm

Các Thể loại tin tức khác
 
ĐĂNG NHẬP NHANH
  Liên Kết
Website đào tạo