Chuyên ngành Đào tạo
[5/11/2015]

Tại phiên thảo luận ngày 03/11/2015 của Quốc hội về tình hình kinh tế xã hội đại biểu Lê Nam (tỉnh Thanh Hóa) đã nói: “Có nhận xét không thiện chí rằng Việt Nam là một đất nước không chịu phát triển, nếu dám tự chỉ trích thì chúng ta cho rằng nhận xét ấy cũng có lý của họ.

Nền kinh tế với cái gốc là sản xuất không ngừng tụt hậu, đời sống của người nông dân vẫn luôn khốn khó, ngư dân mong có tàu lớn ra biển khơi nhưng một năm rưỡi rồi vẫn chưa xong tàu mẫu, môi trường sống ngày càng tồi tệ, chống tham nhũng cả chục năm vẫn chưa vượt qua thời kỳ cầm cự…”.

 Qua những lời phát biểu của đại biểu Lê Nam, chúng ta càng thấy rõ những hạn chế của nền kinh tế nước ta hiện nay. Làm sao để có thể đưa đất nước vươn lên, khắc phục những hạn chế đó, dựa vào động lực nào là chủ yếu, đây là điều trăn trở không chỉ của các nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước mà còn là trách nhiệm của toàn thể nhân dân Việt Nam.

 Trong bối cảnh như hiện nay, chúng ta lại càng nhớ đến tư tưởng Hồ Chí Minh luôn luôn như là thứ “cẩm nang thần kỳ” có thể giúp chúng ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Một trong những nội dung đó chính là tư tưởng của Người về dân chủ. Hồ Chủ tịch đã từng tổng kết: "Thực hành dân chủ là chìa khoá vạn năng để giải quyết mọi khó khăn".

Bởi vì theo Người: Dân chủ là mục tiêu và động lực của phát triển xã hội.

Vậy dân chủ là gì? Hồ Chí Minh đã giải thích“Nhân dân là ông chủ nắm chính quyền. Nhân dân bầu ra đại biểu thay mặt mình thi hành chính quyền ấy. Thế là dân chủ.”.

 Trong bài Dân vận đăng trên báo Sự thật, số 120, ngày 15 tháng 10 – 1949, Người cũng đã diễn giải rất rõ:  “NƯỚC TA LÀ NƯỚC DÂN CHỦ

Bao nhiêu lợi ích đều vì dân.

Bao nhiêu quyền hạn đều của dân.

Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân.

Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dân.

Chính quyền từ xã đến Chính phủ trung ương do dân cử ra.

Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức nên.

Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân.”

Từ đó cho thấy, Hồ Chí Minh xác định nhân dân có vai trò và trách nhiệm rất to lớn của người là chủ và làm chủ trong việc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, trong hơn 70 năm qua, nhân dân ta đã đạt được những thắng lợi to lớn có ý nghĩa lịch sử của sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và của công cuộc đổi mới đất nước. Đặc biệt, trong công cuộc đổi mới đất nước, Ðảng ta vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh cũng đã chỉ rõ một trong những nguyên tắc cơ bản để chỉ đạo đổi mới là xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa để phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân thúc đẩy sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội không ngừng tiến lên.

Nhưng sau 30 năm đổi mới đất nước, đến nay, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, chúng ta còn nhiều hạn chế, khuyết điểm, trong đó có việc tạo nền tảng để cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại không đạt được mục tiêu đề ra; bốn nguy cơ mà Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII của Đảng (1994) nêu lên vẫn tồn tại, có mặt diễn biến phức tạp. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong những năm qua còn ở mức khiêm tốn, Theo thông tin từ hội thảo về "Cải cách thể chế kinh tế Việt Nam để hội nhập và phát triển giai đoạn 2015-3035" do Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức mới đây, GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2014 đã gấp 21 lần năm 1990 nhưng chỉ tương đương mức GDP bình quân của Malaysia năm 1998, Thái Lan năm 1993, Indonesia năm 2008, Philippines năm 2010.

Vậy Việt Nam có thể đạt những thành tựu to lớn hơn nữa, có thể phát triển kinh tế mạnh hơn nữa, có thể khắc phục được những hạn chế đó hay không? Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng để lại lời những khuyên vô giá cho những nhà lãnh đạo cách mạng Việt Nam:

“Chúng ta phải biết rằng: lực lượng của dân chúng nhiều vô cùng.

“có lực lượng dân chúng việc to tát mấy, khó khăn mấy làm cũng được. Không có thì việc gì làm cũng không xong. Dân chúng biết giải quyết nhiều vấn đề một cách giản đơn, mau chóng, đầy đủ, mà những người tài giỏi, những đoàn thể to lớn, nghĩ mãi không ra.”

Như vậy, phải chăng trong những nguyên nhân dẫn đến hạn chế như hiện nay có nguyên nhân sâu xa là chúng ta chưa phát huy được lực lượng của nhân dân? Nhưng muốn phát huy được lực lượng của nhân dân để xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước thì phải làm thế nào? Về điều này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói rất rõ:

"Có phát huy dân chủ đến cao độ thì mới động viên đư­ợc tất cả lực l­ượng của nhân dân đ­ưa cách mạng tiến lên"

Nhưng để phát huy dân chủ đến cao độ thì vấn đề nâng cao chất lượng cán bộ, đảng viên hiện nay cũng là vấn đề rất đáng quan tâm. Bởi vì, theo Hồ Chí Minh: cán bộ là gốc của mọi công việc, muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém; Cán bộ không chỉ phụ trách trước Đảng và Chính phủ, cán bộ còn phải đồng thời phụ trách trước dân, cán bộ là cầu nối giữa nhân dân với Đảng và Chính phủ, cho nên “nếu cán bộ không phụ trách trước nhân dân, tức là không phụ trách trước Đảng và Chính phủ, tức là đưa nhân dân đối lập với Đảng và Chính phủ.”

 Tác giả Nguyễn Tiến Nghĩa trong bài Tham nhũng - nguyên nhân và biện pháp ngăn ngừa, trên Tạp chí Cộng sản ngày 17/1/2013 đã cảnh báo nguy cơ lớn: “Ở nước ta hiện nay, nếu không kiên quyết đấu tranh ngăn chặn và quét sạch những kẻ thoái hóa, biến chất làm biến dạng quyền hạn và công vụ được nhân dân giao phó thì rất dễ nảy nòi một tầng lớp “tham quan ô lại mới” - một nguy cơ đe dọa sự tồn vong của chế độ mới - chế độ xã hội chủ nghĩa mà Đảng và nhân dân ta đang quyết tâm xây dựng.”

 Giải pháp nào hữu hiệu nhất để có thể đấu tranh và ngăn chặn có hiệu quả hiện tượng này? Có một giải pháp rất quan trọng, theo Hồ Chí Minh, đó là phải “mở rộng dân chủ để nhân dân thật sự tham gia quản lý Nhà nước.” Đương thời, Hồ Chủ tịch đã từng đề nghị nhân dân “Xin đồng bào hãy phê bình, giúp đỡ giám sát công việc Chính phủ”. Bởi vì nhân dân có phê bình, giúp đỡ giám sát công việc của Chính phủ thì mới có thể giúp Chính phủ chỉ ra cái sai, cái hạn chế để sửa chữa, khắc phục và ngăn chặn kịp thời.

Người cũng đã từng nói: “Chế độ ta là chế độ dân chủ, tư tưởng phải được tự do. Tự do là thế nào? Đối với mọi vấn đề, mọi người tự do bày tỏ ý kiến của mình, góp phần tìm ra chân lý. Đó là một quyền lợi mà cũng là một nghĩa vụ của mọi người.

Khi mọi người đã phát biểu ý kiến, đã tìm thấy chân lý, lúc đó quyền tự do tư tưởng hóa ra quyền tự do phục tùng chân lý.”

Người cũng nhắc nhở:

"Dân chủ, sáng kiến, hăng hái, ba điều đó rất quan hệ với nhau. Có dân chủ mới làm cho cán bộ và quần chúng đề ra sáng kiến. Những sáng kiến đó đ­ược khen ngợi thì những ng­ười đó càng hăng hái và ng­ười khác cũng học theo.

Và trong khi tăng thêm sáng kiến và hăng hái làm việc thì những khuyết điểm lặt vặt cũng tự sửa chữa đư­ợc nhiều"; “…bất cứ việc gì đều phải bàn bạc với dân, hỏi ý kiến và kinh nghiệm của dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực với hoàn cảnh địa phương, rồi động viên và tổ chức toàn dân ra thi hành”; “Khi thi hành xong phải cùng với dân kiểm thảo lại công việc, rút kinh nghiệm, phê bình, khen thưởng.”

Việc rút kinh nghiệm, phê bình, khen thưởng công bằng, nghiêm minh, đánh giá đúng người, đúng việc, ai có công nhiều thưởng nhiều, ai có lỗi phải bị kỷ luật thích đáng là một trong những hình thức thể hiện dân chủ đã được tôn trọng. Khi dân chủ được tôn trọng thì nhân dân sẽ hăng hái đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước trong sạch vững mạnh.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: không gần gũi dân thì không hiểu biết dân. Không hiểu biết dân thì không học hỏi được những kinh nghiệm và sáng kiến của dân.

Không học hỏi dân thì không lãnh đạo được dân.

Có biết làm học trò dân, mới làm được thầy học dân.”

Người đã từ thực tế mà khẳng định rằng: Kinh nghiệm của các địa phương cho biết: nơi nào công việc kém, là vì cán bộ cách xa dân chúng, không cùng dân chúng bàn bạc, không giải thích.”; nếu trong cán bộ, nhân dân "ít sáng kiến, ít hăng hái là vì nhiều lẽ. Mà tr­ước hết là vì: cách lãnh đạo của ta không được dân chủ"

Vì vậy, việc đánh giá, bố trí, sắp xếp, lựa chọn và sử dụng cán bộ cũng cần dựa vào ý kiến đánh giá của nhân dân mới có thể đảm bảo khách quan và chính xác. Như Hồ Chí Minh đã từng nói:  “ để cho dân chúng phê bình cán bộ, dựa theo ý kiến họ mà cất nhắc cán bộ, nhất định không xảy ra việc thiên tư, thiên vị, nhất định hợp lý và công bằng”; bởi vì “tai mắt họ nhiều, việc gì họ cũng nghe, cũng thấy”

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ cho ta thấy, để Việt Nam có thể “bước tới đài vinh quang, sánh vai cùng các cường quốc năm châu” được hay không và trong bao lâu, cũng phụ thuộc rất nhiều vào việc dân chủ hóa đời sống xã hội.

 



Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, tập 7, tr 219

Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, HN.2000 Tập. 5, tr.698.

  TS Đinh Thế Hiển: “Cơ hội cho kinh tế Việt Nam tăng tốc”,  Báo Điện tử Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, 05-10-2015

Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, Hn. 2004, tập 5, tr. 295

Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, Hn. 2004, tập 9, tr 592

  Sđd ,Tập 5, tr 294

Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, Hn. 2004, T.5, tr 61

Sđd , Tập 8, tr 216

Sđd , Tập 5, 244

Sđd , Tập 5, tr.698-699

Sđd, tập 5, tr. 295

Sđd , tập 5, tr 243

Sđd , tập 5, 296

Ths. Nguyễn Thị Hải Vân

Các tin khác

Bản in  

Gửi bạn bè  Lên đầu trang     Trở về
 

Ngành Dược

Ngành Nha

Ngành Điều dưỡng

Địa điểm

Các Thể loại tin tức khác
 
ĐĂNG NHẬP NHANH
  Liên Kết
Website đào tạo